English
Chłodzenie bez granic i ciepło z morza – przegląd technologii HVAC
Ten tydzień w branży HVAC przynosi dwie historie, które pokazują, jak szybko przesuwają się granice tego, co dziś możliwe. Naukowcy z Hongkongu ogłaszają przełom w chłodzeniu elastokalorycznym, eliminując jego dotychczasową największą słabość, a w Niemczech rusza pierwsza instalacja grzewcza zasilana ciepłem odzyskiwanym wprost z morza. Sprawdzamy, co obie te historie oznaczają dla przyszłości klimatyzacji i ciepłownictwa.
01 · Chłodnictwo
Elastokaloryczne chłodzenie dojrzewa – stop bez zmęczenia materiału [1]
Chłodzenie elastokaloryczne od lat uchodzi za jedną z najbardziej obiecujących alternatyw dla klasycznych klimatyzatorów sprężarkowych. Zamiast czynnika chłodniczego krążącego w obiegu, wykorzystuje ciepło wydzielane i pochłaniane podczas cyklicznego rozciągania i zwalniania naprężeń w specjalnych stopach metali. To technologia, która teoretycznie mogłaby wyeliminować z klimatyzacji substancje szkodliwe dla klimatu. Problem w tym, że dotychczas stosowane materiały dość szybko się męczyły, tracąc wydajność już po relatywnie niewielkiej liczbie cykli pracy – co skutecznie blokowało komercjalizację.
Zespół naukowców z Hong Kong University of Science and Technology twierdzi, że ten problem właśnie rozwiązał. Opracowany przez nich stop TiNiCuCo napędza urządzenie chłodzące, które po milionie cykli pracy wciąż utrzymuje stabilną moc chłodniczą na poziomie 400 W przy rozpiętości temperatur sięgającej 41 K – bez typowej dla tej technologii degradacji materiału. Co więcej, testy przyspieszone nie wykazały spadku funkcjonalności nawet po 100 milionach cykli, co sugeruje żywotność liczoną raczej w latach niż w miesiącach eksploatacji. Naukowcy nie poprzestają na wynikach laboratoryjnych – pracują już nad prototypem klimatyzatora wykorzystującego tę technologię, co może być pierwszym krokiem w stronę komercyjnych urządzeń chłodniczych działających bez klasycznych czynników chłodniczych.
02 · Ciepłownictwo
Bałtyk jako źródło ciepła – ruszyła pierwsza taka instalacja w Niemczech [2]
Od klimatyzacji przyszłości przechodzimy do ciepłownictwa, które już działa – i to na sporą skalę. W nadmorskim Neustadt in Holstein ruszyła regularna praca pierwszej w Niemczech instalacji ciepłowniczej czerpiącej energię bezpośrednio z wody Morza Bałtyckiego. Sercem systemu jest amoniakalna pompa ciepła Johnson Controls Sabroe DualPAC o mocy 700 kW, która podnosi temperaturę wody morskiej aż do 70°C.
Podgrzana woda trafia do bufora o pojemności 25 tysięcy litrów, skąd zasila lokalną sieć ciepłowniczą o długości około 2 km, obsługującą budynki mieszkalne, usługowe i publiczne w dzielnicy portowej. Zanim instalacja weszła do regularnej eksploatacji, przeszła serię udanych testów eksploatacyjnych, które potwierdziły stabilność pracy systemu. To dobry przykład wielkoskalowego, niskoemisyjnego ciepłownictwa opartego na cieple odpadowym z morza – kierunku, który już dziś powinien zainteresować także polskie miasta nadmorskie, dysponujące podobnym potencjałem, a wciąż w dużej mierze niewykorzystanym.
03
Dwa kierunki, jeden cel
Elastokaloryczna klimatyzacja i pompy ciepła zasilane wodą morską to z pozoru odległe od siebie technologie, ale łączy je wspólny mianownik: obie pokazują, że dekarbonizacja chłodnictwa i ciepłownictwa nie musi oznaczać kompromisów w wydajności czy trwałości instalacji. Wręcz przeciwnie – nowe rozwiązania coraz częściej biją na głowę te konwencjonalne, zarówno pod względem żywotności, jak i skali możliwych zastosowań.
Chcecie zobaczyć podobne innowacje na żywo i porozmawiać z inżynierami oraz producentami, którzy wdrażają je w praktyce? Zapraszamy na Warsaw HVAC Expo – Międzynarodowe Targi HVAC, gdzie tematy ogrzewnictwa, wentylacji, klimatyzacji, chłodnictwa i automatyki budynkowej spotykają się pod jednym dachem.
Zaproszenie
Od elastokalorycznych klimatyzatorów bez czynników chłodniczych po pompy ciepła zasilane wodą morską – przyszłość HVAC dzieje się na naszych oczach. Odwiedź Warsaw HVAC Expo – Międzynarodowe Targi HVAC, aby zobaczyć na żywo technologie, które jutro mogą trafić na polski rynek. Spotkaj producentów, inżynierów i ekspertów napędzających tę zmianę.
Warsaw HVAC Expo 2026Przypisy
[1] Cooling Post — https://www.coolingpost.com/world-news/scientists-claim-elastocaloric-cooling-breakthrough/[2] Cooling Post — https://www.coolingpost.com/world-news/germanys-seawater-heat-pump-begins-supply/